Crocus kotschyanus subsp. hakkariensis

Çiçeklenme:             Eylül - Kasım

Dağılım:                   Endemik / Doğu Anadolu’un güney kesimleri / Hakkari

Yükseklik:               1100m. – 3250m.

Habitat:                    Kayalık, taşlık ve dağınık çalılık alanlar.

Çiçekler:                  Hunimsi, açık leylak renginde, damarlar silik ve belirgin değil, boğazdaki limoni bölge beyaz gibidir. Taç yapraklardaki sarı beneklerde belli belirsiz çok küçük noktalara dönüşür.

Segmentler:             Çiçek boğazındaki benekler daha küçük ve siliktir, stilus dik, anterlerin seviyesini geçtikten sonra çok kısa parçalara ayrılır. Stilusun alt tarafları beyaz ve tepesi açık sarıdır. Anterler beyaz, filamentler ve çiçek boğazı beyaz ve tüylüdür. (diğer alttürlerde tüysüzdür!)

Yapraklar:              Yapraklar ilkbaharda çıkmaya başlar

Korm ve tunik:       Zarımsı tunik ve doğada kormlar yatay haldedir.

Benzerleri:               subsp. kotschyanus (korm doğada dikey, çiçekler daha açık renkli ve boğazdaki yüzük daha belirgindir.)

                                  subsp. cappadocicus (çiçekler çok koyu renkli, belirgin damarlı ve korm doğada yatay halde bulunur. Çiçek boğazı tüysüzdür!)

                                 suworowianus (Çiçekler biraz daha ince yapılı, yaç yapraklar sivri uçludur. Çiçek boğazı ve filamentler parlak tüysüzdür.

Yetiştirme:               Kültürel olarak çok nadiren bulunan bir türdür. Uzun ve kuru bir yaz uykusu ister.

Bu güzel fotoğrafları ekleme izin verdiği için Kees Jan van Zwienen'e çok teşekkür ederim. 

Crocus kotschyanus subsp. cappadocicus

Çiçeklenme:             Eylül - Kasım

Dağılım:                   Endemik / İç ve Doğu Anadolu / Kayseri, Kahramanmaraş, Sivas, Erzincan, Tuneli

Yükseklik:               2000m. – 2700m.

Habitat:                    Kayalıklar arasındaki dağınık çayırlık ve çalılıkla

Çiçekler:                  Koyu leylak veya koyu mor renkli, damarlar çok belirgin, boğadaki yüzük subsp. kotschyanus’tan daha siliktir ve her taç yaprağın üzerinde iri bir nokta gibidir.

Segmentler:             Çiçek merkezi limoni etrafını silik benekli, stilus dik, anterlerin seviyesini geçtikten sonra belli belirsiz parçalara ayrılır. Stilusun alt tarafları limoni beyaz ve tepesi sarıdır. Anterler beyaz, filamentler krem, parlak ve tüysüzdür. 

Yapraklar:              Yapraklar ilkbaharda çıkmaya başlar

Korm ve tunik:       Doğada yatay halde bulunur. Tunik kahve renkli, ince ve zarımsıdır.

Benzerleri:               subsp. kotschyanus (korm doğada dikey, çiçekler daha açık renkli ve boğazdaki yüzük daha belirgindir.)

                                  subsp. hakkariensis (çiçekler açık renkte, damarlar silik, taç yapraklar üçgenimsi, boğazı tüylü, korm doğada yatay haldedir.)

Yetiştirme:               Kültürel olarak yaygın yetiştirilen bir tür değil. Uzun ve kuru bir yaz uykusu ister. Yetiştirilmesi nispeten kolaydır. Yaz yağmurlarına ve kıs donlarına karşı daha dirençlidir. Koyu mor ve keskin damarları ile çok ilgi çeken bir türdür. 

Crocus kotschyanus subsp. kotschyanus

Çiçeklenme:             Eylül - Kasım

Dağılım:                   Güney Anadolu / Orta ve Doğu Toroslar / Konya, Karaman, İçel, Adana, Osmaniye, Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay / Suriye, Lübnan

Yükseklik:               550m. – 2600m.

Habitat:                    Taşlık, dağınık çalılık ve çayırlık alanlar.

Çiçekler:                  Açık leylak, açık mavi veya beyaz renkte, hafif damarlıdır. Çiçek merkezinde açık sarı ve etrafında koyu sarı veya portakal renginde yüzük bulunur. Bu yüzükler bu grubu diğer gruplardan ayıran en temel özelliktir. Çiçek tüpü beyaz veya kirli beyazdır ve herhangi bir çizgi veya işaret bulunmaz. Çiçek sap ile birleştiği kısımda belirgin bir sarılık vardır. Bu boğazdaki koyu renk yüzüğün varlığının bir belirtisidir.

Segmentler:             Çiçek merkezi limoni etrafı yüzüklü, stilus dik, anterlerin seviyesini geçtikten sonra belli belirsiz parçalara ayrılır. Stilusun alt tarafları limoni beyaz ve tepesi sarıdır. Anterler beyaz, filamentler krem, parlak ve tüysüzdür. 

Yapraklar:              Yapraklar ilkbaharda çıkmaya başlar

Korm ve tunik:       Kormlar üstten ve alttan basıkça ve doğada dik pozisyondadır.(diğer alttürlerde doğada yataydır) Tunik açık kahve renkli, ince ve zarımsıdır.

Benzerleri:               subsp. cappadocicus (çiçekler çok koyu renkli, belirgin damarlı ve korm doğada yatay halde bulunur)

                                  subsp. hakkariensis (çiçekler açık renkte, damarlar silik, taç yapraklar üçgenimsi, boğazı tüylü, korm doğada yatay haldedir.)

                                  pulchellus (çiçek boğazı tamamen sarı, etrafında yüzük bulunmaz ve korm çok sert ve yüzüklüdür.

Yetiştirme:               Doğada olduğu gibi kültürel olarak ta çok yaygın ve sevilen bir türdür. Çok kolay yetişir korm etrafında her yıl bol miktarda pirinç gibi yavru oluşturur. Sıcak bir yaz ve soğuk bir kış isteği vardır. Yaz yağmurlarına karşıda nispeten toleranslıdır. 

Kahramanmaraş taraflarında çekilmiş çok güzel ve farklı bir formu. Bu örnekte stilus belirgin bir şekilde çok parçalı ve anterlerin bir hayli üzerindedir.
Fotoğraf Ahmet Mengüç Uludaz Dağı 25/09/12