Crocus kofudagensis Ruksans

Çiçeklenme:                Ekim - Kasım

Dağılım:                     Endenik / Türkiye / Antalya

Yükseklik:                 900 – 1000 m.

Habitat:                     Pinus orman açıklıklarında, genellikle kalkerli arazilerde, yol kenarlarındaki kayalık ve dikensi çalılık aralarında C. lycius ile birlikte bulunur.

Çiçekler:                    Çiçekler tekdüze tamamen beyaz, çok nadiren uçuk leylak tonlarda ve herhangi bir şerit veya damarlanma görülmez. Sadece bazı örneklerde çiçeklerin alt kısımlarında çok açık grimsi bir görünüm vardır. Çiçek boğazı beyaz veya çok açık grimsidir. Çiçek sapı tamamen beyazdır.

Segmentler:                Stilus üst kısımları kırmızı alt kısımlar beyaz renkte, üç parçalı, parçalar anter seviyesinden veya hemen üst kısmından bölünmeye başlar ve belirgin olarak anterlerin üzerindedir.  Filamentler 8-10 mm. boyda, beyaz veya krem renktedir. Anterler 10-12 mm. boyda, sarı, konnektif açık sarı renktedir.

Yapraklar:                  Yapraklar 8-10 adet, 1-2 mm. eninde, ribsiz, çiçeklenme ile birlikte çıkmaya başlıyor.

Korm ve tunik:           Örgülü ince fibrilli , 1-2 cm. gibi kısa boyunludur.

Benzerleri:                  C. pallasii (stilus tamamen kırmızı, anterlerin dibinden bölünmeye başlar ve anterlerin boyunu geçmez. )

                                     C. asumaniae (tunik çok uzun boyunlu, stilus tamamen kırmızı renkte, )                       

                                     C. mathewii (Çiçek boğazı açık veya çok koyu mavi renktedir. )                      

Yetiştirme:                  Sıcak, kuru bir yaz ve serin bir kış isteği bulunuyor. Yaz yağmurları ve kış donlarına karşı oldukça hassastır.  Özellikle yazın yoğun yağmur alan bölgelerde çürümeler yaşanabilir.

Crocus pallasii subsp. haussknechtii

Çiçeklenme:             Kasım - Aralık

Dağılım:                   Batı İran, Kuzey Doğu Irak, Güney Ürdün

Yükseklik:               1300m. – 2100m.

Habitat:                   Kuru kayalık yamaçlar, meşelik açıklıkları ve çalılık alanlar

Çiçekler:                  Çiçekler beyaz veya çok açık lila renginde, belirgin damarlıdır.

Segmentler:             Stilus üç parçalı, kırmızı, anter seviyesinde, anterler sarı genellikle merkeze doğru kıvrılma eğilimlidir. Filamentler ve çiçek boğazı beyazdır.

Yapraklar:              Çiçeklenme döneminde  görülmez.

Sitoloji:                    2n=16

Korm ve tunik:       Kaba örgülü ağımsı fibrilli ve boyunludur. (10 cm.)

Benzerleri:              subsp. pallasii (stilus kırmızı, tepaller daha geniş ve tunik boyunsuz)

                                 subsp. dispathaceus (Çiçekler koyu leylak renkli, stilus sarı)

                                 subsp. turcicus (tunik boynu 3.5-6 cm.)

Yetiştirme:              Kültürel olarak çok nadir ve bulunmayan bir türdür. Çok uzun ve sıcak bir yaz ihtiyacı var. Bu kadar yüksek dağlık alanlarda yetiştiğine göre belki daha kolay yetişen formlar da olabilir.

Bu tür benim koleksiyonda şimdilik bulunmuyor dolayısı ile SRGC klüpten David Millard ve Oron Peri'nin özel izni ile fotoğraflarını buraya ekliyorum kendilerine çok teşekkür ederim.

Crocus pallasii subsp. turcicus

Çiçeklenme:             Ekim - Kasım

Dağılım:                   Güney Doğu Anadolu /Gaziantep, Urfa, Mardin, Diyarbakır, Elazığ / Suriye, Lübnan, Kuzey Irak

Yükseklik:               70m. – 1800m.

Habitat:                   Açıklıkta kayalık alanlar, dağınık koru ve çalılıklar

Çiçekler:                  Çiçekler açık leylak renkli, cılız yapılı, taç yapraklar ince, sivri ve damarlar daha siliktir.

Segmentler:             Stilus üç parçalı, kırmızı, anter seviyesinde veya altındadır. Anterler sarı genellikle merkeze doğru kıvrılma eğilimlidir. Filamentler ve çiçek boğazı parlak beyazdır.

Yapraklar:              Çiçeklenme döneminde  görülmez daha sonra büyümeye başlar.

Korm ve tunik:       Dikine ağımsı fibrilli ve boyunludur (3-6 cm)

Benzerleri:              subsp. pallasii (stilus kırmızı, tepaller daha geniş ve tunik boyunsuz)

                                 subsp. dispathaceus (Çiçekler koyu leylak renkli, stilus sarı)

                                 subsp. haussknechtii (Çiçekler yuvarlak hatlı, damarlar belirgin, tunik çok uzun boyunlu)

Yetiştirme:              Kültürel olarak çok yaygın bir tür değildir. İnce yaprakları çok dikkat çekici değil. Uzun ve kuru bir yaz ihtiyacı vardır. Yaz yağmurlarına karşı önlem almak gerekir. Tek bir yağmur bile çürümelerine neden olabilir. Kışında çok fazla su istemezler. Geç nisan yağmurları da çürümeye sebep olabilir. 

Crocus pallasii subsp. dispathaceus

Çiçeklenme:             Ekim - Kasım

Dağılım:                   Endemik / Güney ve Güney Batı Anadolu / Isparta, Konya, Karaman, Mersin,

Yükseklik:               800m. – 1800m.

Habitat:                   Kayalık orman açıklıkları ve yol kenarları

Çiçekler:                  Cılız yapılı, damarsız, çok koyu leylak mor renkli , nadiren açık leylak rengindedir. Fakat açık renkli ve çok hafif damarlı olan lokasyonları da bulundu.

Segmentler:             Stilus üç parçalı, neredeyse görülmeyecek kadar kısa ve açık renklidir. Anterler sarı, filamentler parlak beyazdır.

Yapraklar:              Yapraklar çiçeklenmeden sonra büyümeye başlar.

Korm ve tunik:       Dikine ağımsı fibrilli ve boyunludur 3-7 cm.

Benzerleri:              subsp. pallasii (stilus kırmız, tepaller daha geniş ne tunik boyunsuz)

                                 subsp. turcicus (Çiçekler açık leylak renkli, silik damarlı, stilus kırmızı, tunik orta uzunlukta boyunlu)

Yetiştirme:              Kültürel olarak çok yaygın bir tür değildir. İnce yaprakları çok dikkat çekici değildir. Uzun ve kuru bir yaz ihtiyacı vardır. 

Bilimsel yayında genellikle koyu mor eflatun renkli olduğu belirtilmiş ise de doğada yaygın olarak açık renklerde formları mevcuttur. Aşağıda açık renkli formun güzel bir örneği Kadir Terzioğlu tarafından Akseki - Beyşehir arasında fotoğraflanmıştır.

Crocus pallasii subsp. pallasii

Çiçeklenme:             Ekim - Kasım

Dağılım:                   Batı ve Güney Batı Anadolu / Kırklareli, Edirne, Çanakkale, İzmir, Aydın, Antalya, Burdur /Ayrıca Kırım, Bulgaristan, Güney Sırbistan, Makedonya, Yunanistan, Ege Adaları, Lübnan, İsrail

Yükseklik:               0m. – 1800m.

Habitat:                   Kayalık orman açıklıkları, Çalılık alanlar, Meralardaki küçük meşe ve fundalık altları.

Çiçekler:                  Leylak, açık mavi nadiren beyaz renktedir. Çiçeklerin iç ve dış kısmı yoğun  olarak gri-mor-mavi renkte damarlıdır. Damarların yoğunluğu çiçek boğazına doğru yoğunlaşır. Çiçek tüpünün üst tarafları morumsu koyu renklidir. Tüm pallasii türlerinde olduğu gibi bu türünde harika bir kokusu vardır.

Segmentler:             Stilus üç parçalı, her zaman kırmızı ve anterlerin kökünden bölünmeye başlar, anterlerin boyunda veya daha kısadır. Anterler sarı ve merkeze doğru kıvrılırlar. Filamentler ve çiçek boğazı parlak beyazdır.

Yapraklar:              Yapraklar çiçeklenme ile birlikte büyümeye başlar.

Korm ve tunik:       Dikine ağımsı fibrilli ve boyunsuz.

Benzerleri:              asumaniae (çiçekler beyaz ve korm boyunludur)

                                 mathewii (Çiçekler beyaz, boğazı mürekkep mavisi).

                                 subsp. turcicus (tepaller daha açık renkli, ince ve sivri, boyunlu korm tunik)

                                 subsp. dispathaceus (Çok koyu renkli, açık renk stilus ve boyunlu tunik)

                                 subsp. haussknechtii (Türkiye’de bulunmaz, çiçekler daha yuvarlak, tunik fibrilli ve uzun boyunludur.)

Yetiştirme:              Kültürel olarak ta çok yaygın bir türdür. Uzun ve kuru bir yaz uykusu ihtiyacı vardır. Yaz yağmurlarına karşı çok hassas bir türdür. Bazı formlar tek bir yaz yağmurunda, hatta kışın biraz fazla yağan yağmurlarda bile çürüyebilirken bazı formlarda gölge yağmur hiç fark etmeden çok güzel gelişebilir. Toprak drenajı çok iyi olması gerekir.