Crocus seisumsiana Ruksans

Çiçeklenme:             Şubat- Mart

Dağılım:                    Greece  / Samos Adası / Mt. Ambelos

Yükseklik:                 450 - 1100 m.

Habitat:                     Kısa çalılıklar ile kaplı kayalık alanlarda, çam ağaçları altlarında ve orman içlerinde açılan yangın önleme yol kenarlarında C. balansae ile birlikte görülür.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç ve dış yüzeyi açık mavi leylak tonlarda ve nadiren dış yüzeyinde krem renklenme görülür. Çiçekler 3-5 adet şeritli, şeritler bazen daha kısa ve az belirgindir. Çiçek tüpünün alt kısmı daha açık üst kısmı ise koyu mavi – mor renkli veya şeritlidir. Çiçek boğazı tüysüz, sarı veya koyu sarı renkte, boğazın merkezinde diğer C. nubigena türlerinde olduğu gibi morumsu siyah nokta görülür.  

Segmentler:               Stilus portakal veya kırmızı renkte, üç parçalı, uçlardan genişleme eğilimli, genellikle anterlerin üzerinde bazen aynı seviyededir. Anterler sarı, 8-9 mm. boyda, uzun loblu, konnektif siyah nadiren alt veya ortası kirli beyaz renktedir. Filamentler tüysüz, sarı veya portakal renkte, ve 5-6 mm. boydadır.

Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 3-5-7 adet,  1.5-2.5 mm. eninde, 2 ribli, beyaz çizgi ¼ gibi, çiçeklenme döneminde çiçeklerden daha kısa veya nadiren aynı boydadır.

Korm ve tunik:           Tunikler sert kabuklu, alt kısımdan parçalara ayrılır, boyun dikensi, 4-5 mm. boyda,  yüzükler belirgin uzun dişli, dişler sık ve 2-4 mm. gibi düzensiz boydadır.

Benzerleri:                  C. nubigena grubunun diğer üyelerine benzerlik gösteriyor ancak bu türde sadece konnektif siyah etrafı ise sarı renktedir.

Yetiştirme:                  Soğuk, bir kış ve kuru bir yaz isteği bulunuyor. Genellikle bu grubun tüm üyeleri bahçe koşullarında çok kolay yetişiyor. Yaz yağmurlarına karşı da toleranslıdır. 

Crocus ruksansii Zubov

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Greece / Karpathos adası / Kali Limni

Yükseklik:                  1100 - 1200 m.

Habitat:                     Kalkerli kayalıklar aralarındaki küçük otluk alanlarda bulunur.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç ve dış yüzeyi beyaz veya çok açık mavi leylak tonlardadır.   Çiçeklerin dış yüzeyi düzenli olarak 3-5 şeritlidir. Bazende dıştaki taç yaprakların üzerinde sarı – krem arası renklenmeler görülür.  Çiçek tüpünün alt kısmı renksiz üst kısmı mavi – mor renkte şeritlidir. Çiçek boğazı tüysüz, açık veya koyu sarı renkte ve boğazın merkezinde herhangi bir koyu nokta veya merkez görülmez.

Segmentler:                Stilus portakal veya sarı renkte, üç parçalı, uçlara doğru genişleme eğilimli, anterlerin seviyesinde veya daha uzundur. Anterler sarı, 8-10 mm. boyda, konnektif beyaz – sarı arasında etrafı ise gri – siyahlı, nadiren tamamen siyahtır. Filamentler tüysüz, sarı renkte, ve 5-9 mm. boydadır.

Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 4 adet,  1 mm. eninde, 1 veya nadiren 2 ribli, beyaz çizgi 1/3 den daha ince, çiçeklenme döneminde genellikle çiçeklerden daha kısa veya nadiren daha uzundur.

Korm ve tunik:           Tunikler sert kabuklu bazen kağıtsı alt kısımlardan parçalara ayrılır. Boyun 3 mm. civarında üçgenimsidir. Yüzüklerde genellikle 1 mm. boyda ve bazen aralarda 3 mm. ye çıkabilen dişler görülür.

Benzerleri:                  C. nubigena grubunun içinde bulunsa da boğazın içindeki koyu bölge eksikliği ile kolaylıkla bu gruptan ayrılıyor.

Yetiştirme:                  Soğuk bir kış ve uzun kuru bir yaz isteği bulunuyor.

Crocus harveyi Ruksans

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Greece / Ikaria / Ahikerye adası

Yükseklik:                  400 - 650 m.

Habitat:                      Oldukça düşük bir yükselti türüdür. Kumsal ve taşlı topraklarda, çalılık etraflarında ve ağaç altlarında görülür.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç ve dış yüzeyi beyazımsı açık veya koyu mavi leylak tonlardadır. Çiçeklerin dışında koyu belirgin olarak şerit ve damarlar görülür. Çiçek tüpünün alt kısmı renksiz üst kısmı ise koyu mavi – mor şeritsidir. Çiçek boğazı tüysüz, sarı veya koyu sarı renktedir.

Segmentler:                Stilus portakal veya sarı renkte, üç parçalı, belirgin olarak anterlerin üzerindedir. Anterler 9-11 mm. boyda, yeni açıkdığında siyah renkte, uzun loblu, konnektif siyah bazende gridir. Filamentler tüysüz, sarı veya koyu sarı renkte, 5-8 mm. boydadır.

Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 3-4 adet,  1.5-2 mm. eninde, 1 (çok nadiren 2) ribli, çiçeklenme döneminde çiçekler ile aynı veya daha uzun boydadır.

Korm ve tunik:           Tunikler sert kabuklu, alt kısımdan parçalara ayrılmaz veya bazen geniş olarak görülür, 6-10 mm. gibi uzun boyunlu ve yüzüklerde belirgin dişler görülmüyor.

Benzerleri:                  C. nubigena grubunun içinde görünüyor ise de dişsiz yüzükleri ile bu gruptan çok kolaylıkla ayrılıyor.

Yetiştirme:                  Serin bir kış ve kuru bir yaz isteği bulunuyor.

Crocus mysius KERNDORFF & PASCHE

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik  / Türkiye / Balıkesir

Yükseklik:                 600 m. - 800 m.

Habitat:                     Orman açıklıklarındaki çayırlık, taşlık alanlarda, genellikle ardıç, ladin, dikenli meşe gibi fundalık alanlarda C. flavus dissectus ile birlikte bulunuyor.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü tamamen beyaz veya açık leylak renkte,  dışı ise beyaz, leylak, nadiren koyu mor renkli, çilli veya hafif lekelidir.  Ancak çizgi, damar veya şeritler bulunmaz. Çiçek boğazı sarı, bazen merkezinde koyu bölge mevcut ve tüysüzdür. Çiçek tüpü alt kısımları daha açık mor veya koyu kahve renktedir.

Segmentler:                Stilus açık sarı veya portakal renkte, üç parçalı, parçalar 3-10 mm. oldukça karmaşık uzunlukta, uçlarında genişleme görülmez, genellikle stilus anterlerden daha kısadır. Anterler 6-11 mm. boyunda, ok şekilli, pörsük kulaklı, koyu mavi, kahve veya siyah renkte, alt taraflar beyazlıyor. Konnektif siyah veya mavimsi – siyah alt kısımları beyazımsıdır. Filamentler 6-10 mm. belirgin olarak uzun, portakal renklidir.

Yapraklar:                  Yapraklar 3-5 adet, 1-1.5 mm eninde, uçtan aşağıya genişleyerek iniyor, koyu yeşil renkte, 2-3 (nadiren 4 ) ribli, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinde veya biraz daha aşağıdadır.

Korm ve tunik:           Tunik dıştakiler sert yapılı, içtekiler daha yumuşak, parçalara ayrılır, alt taraflardan ise ince şeritlere ayrılır. Bir kaç tane yüzük bulunur, yüzüklerin en üsttekinde düzensiz kısa dişler (<1.5mm.) bulunur, alttakiler dişsizdir.

Benzerleri:                  C. simavensis (yüzük dişleri çok uzun, taç yaprakların dışı sıklıkla çizgili ve damarlıdır) 

                                     C. demirizianus (dişler belirgin, yapraklar 1 ribli, 1mm. den ince, )

                                     C. ionopharynx (yüzükler dişsiz,)

                                     C. lydius (sadece 2 yapraklı nadiren 3 yapraklı, çiçeklerin dışı sıkça çizgilidir)                    

Yetiştirme:                  C. nubigena grubu türleri gibi bu tür de bahçe şartlarında hiçbir müdahaleye gerek duymadan çok güzel gelişiyor. Yaz yağmurları da herhangi bir sıkıntı yaratmıyor.

Crocus rhodensis Ruksans

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Yunanistan / Rodos (Greece / Rhodos)

Yükseklik:                 700 - 1100 m.                 

Habitat:                      Pinus orman açıklıklarında, kırmızı kalkerli arazilerde, taşlık ve kayalık alanlarda bulunur.

Çiçekler:                    Taç yaprakların iç kısmı tamamen beyaz, dış kısımları yine aynı şekilde beyaz, bazen kremsi zemin üzeri belirgin olarak şeritli ve bu şeritler düzenli olarak taç yaprakların uç kısmına kadar çıkıyor, nadiren şeritler daha kısadır.  İçteki taç yapraklar yine aynı şekilde tamamen beyaz renkte ve sadece alt kısmında koyuluk görülür. Çiçek boğazı açık veya koyu sarı renkte ve tüysüzdür.  Çiçek sapının alt kısımları beyaz ve üst kısımları gri – mavi arası şeritlidir.  

Segmentler:                Stilus koyu sarı veya portakal renkte, üç parçalı, uçlardan hafif genişliyor, genellikle anterlerin altında, nadiren aynı boydadır. Filamentler  4-5 mm, boyda, sarı renkte, belli belirsiz tüylüdür. Anterler 9-12 mm. boyda, sarı üst tarafları grimsi siyahlı, nadiren tamamen sarı renkte, konnektif renksiz veya açık sarıdır.

Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 3-4 adet, ribsiz, genişliği 1 mm. nin altında,  çiçeklenme döneminde belirgin olarak çiçeklerden daha uzundur.

Korm ve tunik:           Tunik sert - derimsi, alt kısımdan parçalara ayrılır, 4-5 mm. boyunlu, yüzükler belirgin, yumuşak kenarlı ve belirgin dişler görülmez.

Benzerleri:                  C. biflorus Italy ( anterler tamamen sarı, tunik ve yüzükler daha sert )

                                     C. stridii (5-8 gibi bol yapraklı, anterler konnektif grimsi, )
                                     C. vaclavii (çiçekler uçuk mavi tonlarda, anterler konnetif grimsi,)

Yetiştirme:                  Doğal ortamında bulunduğu iklim ve toprak koşullarına bakarsak sıcak ve kuru bir yaz nispeten serin bir kış isteği bulunuyor. 

Crocus simavensis Kerndorff & Pasche

Çiçeklenme:              Mart - Nisan

Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Kütahya, Manisa

Yükseklik:                 1000 m. - 1400 m.

Habitat:                     Meşe orman açıklıklarındaki çalılık, otluk alanlarda C. chrysanthus ile birlikte bulunuyor.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç yüzü tamamen beyaz veya açık leylak renkte, dışı ise beyaz, leylak, veya mor renkli, mavi- mor veya gri renklerde lekeli veya hafif damarlı, alt taraflar ise koyu kahve renktedir. Çiçek boğazı sarı, bazen merkezinde koyu bölge mevcut ve tüysüzdür. Çiçek tüpü beyazımsı üst taraflar mor renktedir.

Segmentler:                Stilus açık sarı veya portakal renkte, üç parçalı, uçlarında genişleme görülmez, genellikle stilus anterlerden daha uzun veya eşittir. Anterler 5-10 mm. boyunda, tepesi yuvarlak ok şekilli, kısa kulaklı, siyah, gri, nadiren sarı, konnektif siyah, gri veya yeşilimsi renktedir. Filamentler 3-8 mm. boyunda, portakal renklidir.

Yapraklar:                  Yapraklar 2-5 adet, 1 (1.5) mm eninde, uçtan aşağıya genişleyerek iniyor, koyu yeşil renkte, 2-3 ribli, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinde veya biraz daha aşağıdadır.

Korm ve tunik:           Tunik dıştakiler sert yapılı, içtekiler daha yumuşak, çok ince parçalara ayrılır, belirgin yüzüklü en üsttekinde çok uzun dişler (2-5mm.) bulunur, alttakiler ise çok belirgin değildir.

Benzerleri:                   C. mysius (çizgili ve damarlı paternler bulunmaz 

                                      C. ionopharynx (dışı çizgili değildir)

                                      C. lydius (sadece 2 yapraklı nadiren 3 yapraklı,)                 Yetiştirme:                   Kültürel olarak tamamen yeni bir türdür. Fakat C. nubigena grubu İstanbul şartlarında hiçbir müdahaleye gerek duymadan çok güzel gelişiyorlar.

Crocus nubigena

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Batı Anadolu / Çanakkale, Balıkesir, İzmir

Yükseklik:                 650 m. - 1800 m.

Habitat:                     Ormanların etraflarındaki açıklık ve taşlık çalılık alanlarsa bulunur

Çiçekler:                    Çiçekler beyaz renklerde, iç yüzü tamamen beyaz renkte herhangi bir çizgi veya işaret bulunmaz. Taç yaprakların dışı genele olarak bordo-mavi şeritli, şeritlerin etrafları damarlıdır. Bazen bu şeritler genişleyerek daha koyu bir görünüm alır. Ancak C. crewei de çok sık olarak bulunan noktalı örnekler bu türde görülmez. Çiçek boğazı belirgin sarıdır. Çiçek tüpünün üst tarafları koyu kahve renkli mor çizgilidir.

Segmentler:                Stilus sarı veya portakal renginde, anterlerin orta seviyesinden itibaren üç parçaya bölünerek anterlerin tepe hizasına kadar ulaşır veya biraz daha kısa kalır. Stigma uçlarda belirgin bir genişleme göstermez. Anterler her zaman siyah, kulaklar ise ince uzundur. Filamentler koyu sarı ve C. crewei ye göre daha uzundur. Çiçek boğazı sarı ve boğazın tam ortasında koyu kahverengi bir nokta bulunur

Yapraklar:                  Yapraklar gri yeşil renkte, 4-8 adet,  çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinden daha uzundur.

Korm ve tunik:           Tunik sert kabuklu, belirgin yüzüklü ve yüzükler uzun dişlidir.

Benzerleri:                  C.crewei (yaprak sayıları 2-3 gibi daha geniş, filamentler daha kısa, yüzüklerde dişler çok belirgin değil.)  

                                    C. mysius (yüzükler daha ince, çok uzun dişli, çiçeklerin dışı şeritsiz tamamen koyu mavi veya bordo tonlardadır)   

Yetiştirme:                  C. nubigena grubunun genel isteği kuru ve sıcak bir yaz ve hafif ılıman bir kış olmasına rağmen yaz yağmurlarına karşı gayet toleranslıdır. Yaz veya kış hiçbir korumaya ihtiyaç duymadan İstanbul ikliminde çok güzel yetişiyor.

Crocus ionopharynx

Çiçeklenme:             Şubat - Mart
Dağılım:                     Endemik / Güney Batı Anadolu / Muğla / Batı Menteşe Dağları  
Yükseklik:                 800 m. - 1200 m. 
Habitat:                      Sadece mikaşist kayalık alanlarda bulunur. (Kalkerli arazilerde görülmüyor.) Çam ormanları aralarındaki açıklıklarda bulunan kayalıklar arasındaki yosunlu, kısa otluk alanlarda, tercihen kuzey ve batı yamaçlarında bulunuyor. Çok ilginç bir şekilde cormlar yüzeye çok yakın yosunlu kısımların hemen altında bulunuyor. Oysa diğer çiğdemlerin tamamına yakın kısmında kormlar 5-10 cm. gibi derinde bulunuyor. Genellikle; Scilla bifolia, Galanthus gracilis, Yabani lavanta, Dikenki meşe ile birlikte bulunuyor. 
Çiçekler:                    Çiçekleri ile C. pulchricolor, C. atrospermus ve C. tauri 'nin bazı formlarına çok benziyor. Çiçekler açık mavi ile koyu mavi arası çok zengin tonlardadır. Taç yaprakların dışında dile benzer koyu bir bölge bulunnur. Açık renklerdeki bazı formlarda ise çok güzel noktalı paternler görülür. Çiçek tüpü alttarafları açık üst tarafları ise koyu mavi - mor arasındadır. Çiçeklerin iç yüzü açık leylak ile koyu mavi - mor arasında ve herhangi bir işaret bulunmaz. Çiçek boğazı belirgin sarı ve papilozdur. Boğazın merkezinde bazı formlarda çok küçük morumsu nokta bulunur. Bu koyu nokta tüm formlarda görülmüyor. Çiçeği ortadan ikiye böldüğümüzde boğazda bir mor bölge bulunuyor. (bu mor kısımda bazı formlarda çok belirgin değildir) Türün ismide buradan geliyor. (mor boğazlı).
Segmentler:                Stilus portakal veya kırmızı renklerde, üç parçalı, anterlerin orta seviyesinden itibaren üç parçaya ayrılır. Parçaların uç kısımları borozan şekilli, belirgin olarak genişliyor ve aşağı yukarı anterler seviyesindedir. Anterler 5 - 10 mm. uzunlukta, sarı veya gri konnektif sarıdır. Filamentler 5 - 9 mm. boyunda, boğaz koyu sarı renkte ve her ikisi de papilozdur. 
Yapraklar:                  Yapraklar 3-6 adet, 1 - (1.5) mm. eninde, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinde, 2 ribli ve tüysüzdür. 
Korm ve tunik:           Kormlar yuvarlakımsı, tunikler sert kabuklu, dişsiz ve yüzüklüdür.
Benzerleri:                  C. pulchricolor (anterler tek düze sarı, boğazda mor mokta bulunmaz, tunikler zarımsı, )
                                     C. atrospermus (anterler sarı nadiren siyahlıdır, boğazda mor nokta bulunmaz, tohumlar siyaha yakın koyu renkte, ) 
                                     C. tauri (anterler tek düze sarı, boğazda mor mokta bulunmaz, tunikler belirgin olarak zarımsı, )
                                     C. mysius ve C. simavensis 'in bazı formları da bu tür ile karışabilir fakat bu iki türde ise tunik yüzükleri dişlidir.     
Yetiştirme:                  Çok yeni bir türdür ve yaygın olarak bulunmuyor. Ilıman bir kış ve sıcak bir yaz isteği olmasına karşılık, yazın ara sıra yağan yağmurlara karşı toleranslıdır. Fakat kireçli topraklardan hoşlanmıyor. Hafif humuslu, kalkersiz ve kumsal toprak kullanılmadır. Bahçenin güneş alan kısımlarına ve biraz yüzeye daha yakın ekildiğinde İstanbul iklimine çok güzel uyum sağlıyor.