Crocus sakaltutanensis Ruksans

Çiçeklenme:              Mart - Nisan

Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Sivas, Erzincan

Yükseklik:                  2000 - 2200 m.

Habitat:                     Çok yüksek dağ zirvelerindeki ıslak alpin bölgelerde, otluk, çimenlik  ve taşlık alanlarda bulunur.

Çiçekler:                    Çiçekler yukarıya doğru uzunsu bir yapıdadır. Çiçekler kapalı iken koyu mavi – lacivert renkte ve açıldığında ise leylak – mavi renktedir. Çiçeklerin iç yüzü hafif uçuk leylak-mavi tonlarda, herhangi bir desen görülmez. İçteki taç yaprakların dışı yine aynı renkte dıştakilere oranla çok daha açık renktedir. Çiçeklerin dışı genellikte tek düze koyu mavi renklerde, herhangi bir şerit veya desen görülmez, sadece kenarlarda renklerde biraz açılma ve damarlanma görülebiliyor. Çiçek tüpü açık veya koyu gri - kirli mor arasında ve nadiren şeritlidir.

Segmentler;                Stilus sarı veya portakal renkte, üç parçalı, uçlarda belirgin genişleme eğilimli ve borazan şekilli, anterlerin altında veya aynı seviyededir. Anterler 10-11mm. boyda sarı, 2-2.5mm. gibi sivri lobludur.  Konnektif beyaz veya renksizdir.  Filamentler tüysüz, 5-6mm. boyda, boğaz ile aynı sarı renktedir. Çiçek boğazı daha küçük, sarı renkte ve etrafı dağınıktır.

Yapraklar:                  Yapraklar koyu yeşil, 4-5 adet,  1.5-2 mm. eninde, 1 ribli, çiçeklenme döneminde yeni yeni uçlarını göstermeye başlıyor.

Korm ve tunik:           Tunikler zarımsıdan daha sert kağıtsı, alt kısımda parçacıklara bölünüyor, 10-12 mm. gibi boyunlu, yüzükler görülebilir ancak yumuşak yapıda ve düz kenarlı nadiren çok kısa dişler görülebilir.

Benzerleri:                  Doğu Anadolu (Pontic Grup) üyelerine yakınlık gösteriyor.

Yetiştirme:                  Yüksek alpin kuşaktan gelen türlerin özelliklerini gösteriyor. Uzun soğuk bir kış ve kısmen serin bir yaz isteği var.  Bahçe şartlarında yetiştirilmesi çok zor bir türdür.  Uzun bir kış isteğinin olması sebebi ile ilkbaharda çok geç uyanması büyük bir sorun oluşturuyor.    

   

Crocus tauri

Çiçeklenme:               Mart - Mayıs

Dağılım:                     Türkiye, Ermenistan, Kuzey Batı İran, Kuzey Irak / Doğu ve Kuzey Doğu Anadolu / Erzurum, Kars, Bayburt, Erzincan, Gümüşhane, Ağrı, İçel, Kayseri, Malatya, Kahramanmaraş, Sivas, Hakkari illerinde bulunuyor fakat bence biflorus grubunun bir üyesinin bu kadar geniş bir alana değişim göstermeden dağılması pek kolay değil. Bu bölgede birçok yeni tür bulunması gerekir.

Yükseklik:                 1300 m. - 3000 m.

Habitat:                     Çok yüksek dağ zirvelerinde, kayalık yamaçlarda, çalılık ve çok ıslak alpin alanlarda bulunur.

Çiçekler:                    Çiçekler beyaz veya açık mavi tonlarda, bazen tamamen koyu mavi tonlarda, dış yüzeyi düzensiz olarak damarlı, bazı formlarda taç yaprakların uç kısımları koyu mavi lekeli, taç yaprakların alt kısmı ise tüm tauri gruplarında olduğu gibi daha koyu mavi gölgelidir. Taç yaprakların iç yüzünde ise belirgin bir işaret bulunmaz fakat dış yüzeydeki damarlar hafif olarak görülüyor. Çiçek boğazı sarı veya açık sarı tonlardadır. Çiçek tüpünün üst tarafları daha koyu lacivert mor arası damarlıdır. Çiçeklerin çok güzel bir kokusu vardır.

Segmentler:                Stilus, sarı, portakal veya kırmızı tonlarda, anterlerin ortasından belli belirsiz üç çok kısa parçaya ayrılır ve bu dalların uçları fırfırlı ponpon şekillidir. Boyu anterlerin altında nadiren aynı seviyededir. Anterlerler filamentlere oranla çok uzundur. Filamentler ve anterler tekdüze sarıdır.

Yapraklar:                  Yapraklar 4-9  adet, 1.5-3,5mm. eninde,  yeşil renkte ve çiçeklenme dönemde çiçeklerden daha kısadır.

Korm ve tunik:           Tunik çok ince zarımsı, alt kısımlardan şeritlere ayrılır. Yüzük belirgin olarak görülmez.

Benzerleri:                  C. pulchricolor (taçyapraklarda damarlar görülmez, stilus dalları daha uzun ve borazan şekilli, fırfırlı değildir, yapraklar 1mm. nin altındadır,)

                                     C. munzurense ( boğazdaki sarı bölgenin etrafında beyazımsı bir bölge bulunur ve  yapraklar tüylüdür,)

                                     C. aerius (çiçeklerin iç yüzünde cancellatus gibi beyaz çizgiler bulunur,)

                                     C. artvinensis (taç yaprakların dışında bir uzun ve yanlarda kısa şeritler bulunur, )              

Yetiştirme:                  Soğuk uzun bir kış ve serin bir yaz isteği var. İstanbul şartlarında yetişmesi çok zordur. Mart ayı gelmedikçe uyanmak istemiyor. Fakat mart ayı bu türün çiçeklenmesi için çok sıcaktır. Bitki çiçeklerini bile gösteremeden kuruma eğilimine giriyor. Kim bilir belki uzun süre tohumdan yetiştirmeye çalışırsam benim iklim şartlarına uyum sağlayabilecek formlar gelişebilir.