Crocus asymmetricus Erol

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Osmaniye, Kahramanmaraş

Yükseklik:                  850 - 920 m.

Habitat:                     Orman açıklıklarında otluk ve kayalıklar etraflarında görülür.

Çiçekler:                    Çiçeklerin iç ve dış yüzeyi açık mavi leylak tonlardadır. Genellikle içteki taç yaprakların dışı daha koyu, dıştakiler ise daha açık krem renklerde ve düzensiz boyda kahve – mor şeritlidir. Çiçek tüpünün alt kısmı renksiz üst kısmı mavi – mor renkte şeritlidir. Çiçek boğazı tüysüz, sarı veya açık sarı renktedir.

Segmentler:                Stilus portakal veya sarı renkte, çok parçalı, aşağı yukarı anterler ile aynı seviye veya nadiren daha uzun boydadır. Anterler sarı ve iç kısmı renksizdir.

dağılım gösteriyor.               simetrik olmayan korm ve boyunsuz tunik yapısı ile ayrılıyor. Zaten Yapraklar:                  Yapraklar yeşil, 3-5-8 adet,  1-3 mm. eninde, rib bulunmuyor, beyaz çizgi 1/2 gibi çok belirgin, tüysüz, çiçeklenme döneminde çiçekler ile aynı seviyede veya daha uzundur.

Korm ve tunik:           Yuvarlar, hafif uzunsu, alt kısımları hafif çıkıntılı asimetrik. Kökler alt kısımdan dairesel değil tek noktadan uzuyor. Tunikler zarımsı - kâğıtsı alt kısımlardan ince parçalara veya liflere ayrılır. Yüzük bulunmaz.  

Benzerleri:                  Genetik olarak C. vitellinus, C. hyemalis, C. graveolens ile aynı grup içinde duruyor olmasına rağmen morfolojik olarak C. antalyesis’e daha yakındır. Bu türden simetrik olmayan korm ve boyunsuz tunik yapısı ile ayrılıyor. Zaten coğrafik olarak ta çok farklı dağılım gösteriyor. 

b

Crocus antalyensioides Ruksans

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Türkiye / Bursa, Bilecik,

Yükseklik:                 380 - 800 m.

Habitat:                     Kısa boylu meşe çalılıkları altlarına gizlenmiş küçük popülasyonlar halinde bulunuyor. Çok açık olan alanları sevmez.

Çiçekler:                    Çiçekler açık veya koyu mavi – leylak renkte, iç yüzeyinde herhangi bir şerit veya işaret bulunmaz, dışında ise çiçeklerin alt kısımlarında belli belirsiz gölgemsi bir koyuluk veya çok silik şeritli koyuluklar bulunur. Ana zemini tamamen beyaz olan örneklere rastlanmadı. Çiçek boğazı tüysüz, sarı veya koyu sarı renktedir. Çiçek tüpü alt kısımlar açık üst kısımları daha koyu mavi-gri tonlardadır.

Segmentler:                Stilus beyaz veya krem renkte, 8 – 15 mm.  gibi kısa parçalı, genellikle anterlerden daha kısaboydadır. Anterler 10-12mm. boyda, belirgin ok şeklinde,  konnektif açık sarı renktedir. Filamentler 5-6 mm. boyda, açık veya koyu sarı renktedir.

Yapraklar:                  Yapraklar 3 mm. ye varan genişlikte, 3 - 5 adet, ribsiz, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinde veya daha kısadır. Katafil beyaz renkte ve kağıtsıdır.

Korm ve tunik:           Tunik kağıtsı veya derimsi, uzun boyunlu, alt taraflarda bol miktarda fibrilli parçalara ayrılır.

Benzerleri:                  C. antalyensis (Çiçekler daha küçük yapılı, yapraklar 2mm. gibi daha ince, tohumlar krem renkte,  (oysa bu yeni türde bordo-kırmızı renkte tamamen bir C. flavus tohumları bulunuyor)  )

Yetiştirme:                  Kültür ortamı en yaygın olarak bulunan C. flavus türü ile aynı özellikleri gösteriyor. İlaveten harika bir kokusu bulunuyor. Mükemmel bir kültür bitkisi olmaya aday görünüyor. 

Crocus antalyensis subsp. striatus

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Güney Batı Anadolu / Muğla

Yükseklik:                 900 m. - 1050 m.

Habitat:                     Zirve kesimlerdeki çam ormanların etraflarındaki açıklık ve taşlık alanlarda bulunur. Hemen karların etraflarında ve kormlar çok derindedir.

Çiçekler:                    Çiçekler beyaz veya açık leylak renklerde, çiçeklerin iç yüzü ve içteki taç yaprakların dış yüzü çok güzel mavi çizgilidir. Dıştaki taç yaprakların dış yüzü ise çok güzel nokta desenlidir. Bazen ortasından belli belirsiz bir orta çizgi görülüyor. Çiçek boğazı belirgin sarıdır.

Segmentler:                Stilus sarı veya portakal renginde, az parçalı, dik duruşlu ve tel şekillidir. Boyu ise anterlerden daha kısa nadiren aynı seviyededir. Anterler, filamentler ve boğaz sarı renktedir. Filamentler kısa tüylüdür.

Yapraklar:                  Yapraklar 4-5 adet,  çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesindedir. Bilimsel makalede olgunlaşma döneminde diğer alt türlerin neredeyse iki katı boya ulaştığı yazıyor.

Korm ve tunik:           Tunik kağıtımsı, uzun boyunlu ve alt taraflarda fibrillere ayrılır.

Benzerleri:                  C. antalyensis subsp. antalyensis (çiçeklerin dış yüzeyi kısa ve düzensiz çizgilidir, tamamen noktalı formları yok, içteki taç yaprakların dış kısmında çizgiler bulunmaz)  

                                    C. antalyensis subsp. gemicii (jeolojik, morfolojik ve genetik olarak bir birlerine çok yalın duruyorlar. Fakat bu türde koyu mor renkte, çok ince çizgi ve damarlar bulunur, stilus daha fazla parçalı, anterler seviyesine kadar ulaşarak aşağıya doğru kavis çiziyor, içteki taç yaprakların dışı çizgili değil)   

Yetiştirme:                  Diğer antalyensis alt türlerinde olduğu gibi bu alt türü de biraz daha derine ve hafif gölgeli bir köşeye ekmek gerekir. Çiçeklenme döneminde bol sulanması gerekir. Yaz yağmurlarına karşı gayet toleranslıdır. 

Crocus antalyensis subsp. gemicii L. Şik & O. Erol

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Güney Batı Anadolu / Muğla

Yükseklik:                 1250 m. - 1350 m.

Habitat:                     Çam ormanların etraflarındaki ıslak ve su basan çayırlık alanlarda çok nadir olarak görülür.

Çiçekler:                    Çiçekler genellikle beyaz, nadiren leylak renkte, dış yüzeyi, koyu mor renkte ince damarlı, kuş tüyü desenli ve aynı zamanda çok güzel noktalıdır. Çiçeklerin iç yüzünde ise dışta bulunan damarlar belirgin olarak görülür. Çiçeklerin üst tarafları ise hafif içe doğru kapalı ve uzunca balonsudur. Biflorus görünüşlü antalya çiğdemi demek daha kolay olabilirdi. Çiçek boğazı sarı ve tüysüzdür.

Segmentler:                Stilus sarı veya portakal renginde, 5-15 adet çok parçalı, anterlerin orta seviyesinden dallara ayrılır ve anterlerin tepe seviyesine kadar ulaşır. (oysa diğer alt türlerde anterlerin orta seviyesinde ve daha az parçalıdır),  Anterler 8-12 mm. sarı, filamentler 4-7 mm. bilimsel makaleye göre pilose (tüylü) (ancak benim incelediğim örneklerde belirgin olarak tüylere rastlayamadım.) ve sarı renktedir.

Yapraklar:                  Yapraklar 2 - 8 adet, 0.5 - 1 mm. eninde, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesindedir.

Korm ve tunik:           Tunik kağıtımsı, uzun boyunlu ve alt taraflarda fibrillere ayrılır.

Benzerleri:                  C. antalyensis subsp. antalyensis (bu iki tür birbirine çok benziyor. fakat subsp. antalyensis 'in çiçekleri genellikle açık veya koyu leylak tonlarda, uçlardan huni gibi açık, stilus daha az parçalı ve anterlerin orta hizasındadır.)  

                                    C. antalyensis subsp. striatus (taç yaprakların dışı her zaman benekli, stilus daha az parçalı ve daha kısadır, içteki taç yaprakların dışı mavi çizgili, filamentler uzun veya kısa tüylüdür, )   

Yetiştirme:                  Kültürel olarak C. antalyensis çok sevilen ve yaygın olarak bulunan bir türdür. Bahçe şartlarında ise çiçekler daha güzel gelişip çok yüksek sayıda çiçek veriyor. Bir miktar humuslu, hafif gölgeli ve diğer çiğdemlere göre daha derine ekilmesi gerekir. Yaz yağmurlarına karşı gayet toleranslıdır. Bu türü doğal ortamda standart antalyensis’e göre daha ıslak çimenlik bir alanda buldum. Muhtemelen çiçeklenme döneminde bol miktarlarda su istiyor. 

Crocus antalyensis subsp. antalyensis

Çiçeklenme:              Şubat - Mart

Dağılım:                     Endemik / Güney Batı Anadolu / Antalya, Isparta, Burdur

Yükseklik:                 800 m. - 1200 m.

Habitat:                     Orman etraflarındaki seyrek ağaç veya çalılık altlarında çok küçük gruplar halinde bulunur. Tamamen güneş alan açıklık alanlarda görülmez.  Kormlar 10 - 15 cm. gibi oldukça derinde bulunur.

Çiçekler:                    Çiçekler açık veya koyu leylak tonlardadır. Taç yaprakların dışı ortada bir uzun ve yanlarda birer kısa olmak üzere hafif şeritli, bazen de bu şeritlere ilaveten noktalı paternler bulunur.  Zemin rengi ise biraz daha açık tonlarda bazen gümüş veya ten rengindedir. Çiçek tüpünün  alt tarafları beyaz üst tarafları biraz daha koyu tonlarındadır. Çiçek boğazı belirgin sarıdır.

Segmentler:                Stilus sarı veya portakal renginde, 6- 12 gibi çok parçalı, genellikle anterlerden daha kısadır. Anterler, filamentler ve boğaz tek renk sarıdır.

Yapraklar:                  Yapraklar 3 - 7 adet, çiçeklenme döneminde çiçeklerin seviyesinde veya daha uzundur.

Korm ve tunik:           Tunik zarımsı, uzun boyunlu ve alt taraflarda fibrillere ayrılır.

Benzerleri:                  C. antalyensis subsp. gemicii (çiçekler şekil olarak hafif uzunca ve ortadan bellidir, stilus çok parçalı anterler seviyesinde, (C. antalyensis’te az parçalı ve anterlerin yarı seviyesindedir,)

                                    C. antalyensis subsp. striatus (çiçekler açık leylak veya ten renginde, taç yapraklar herzaman düzenli olarak noktalı, (çizgi şerit veya herhangi bir leke görülmez), içteki taç yaprakların dışında belli belirsiz ince çizgiler görülür,) 

                                    C. flavus türleri (korm ve tunikler tamamen aynıdır fakat çiçekler sarıdır.)  

Yetiştirme:                  Kültürel olarak C. antalyensis çok sevilen ve yaygın olarak bulunan bir türdür. Bahçe şartlarında ise çiçekler daha güzel gelişip yüksek sayıda çiçek verir. Bir miktar humuslu, hafif gölgeli ve diğer çiğdemlere göre daha derine ekilmesi gerekir. Yaz yağmurlarına karşı gayet toleranslıdır.